البرهان فی متشابه القرآن

معرفى كتاب

نام كتاب:البرهان فى متشابه القرآن مؤلف:محمود بن حمزة بن نصر الكرمانى كتاب پيرامون يكى از موضوعات مهم علوم قرآنى يعنى مسالۀ الفاظ متشابه در قرآن،نوشته شده است.مؤلف كه از دانشمندان علوم اسلامى در قرن ششم هجرى و داراى تاليفات متعددى مى‌باشد در اين كتاب به بيان اسرار و علت تكرار كلمات و آيات قرآنى پرداخته است.وى پس از ذكر آيۀ مورد بحث آيات ديگرى كه در قرآن با او شباهت لفظى دارند را نيز آورده،آنگاه با يكديگر مقايسه و علت تكرار آن را با استفاده از قواعد عربى و يا آيات ديگر از قرآن ذكر كرده است و چنانچه دو آيه مشابه برخى از الفاظ آنها مقدم و مؤخر شده باشد علت آن را نيز توضيح مى‌دهد.
از طرف ديگر،با توجه به وجوه اعجاز قرآن،و اينكه تكرار برخى آيات از روى دليل و برهان بوده،كشف علت تكرار آنها نيازمند به توانايى علمى و طهارت و پاكى باطنى است،كه با مطالعۀ اين كتاب مى‌توان به وجود اين دو خصوصيت در مؤلف آن اعتراف نمود.گرچه ممكن است برخى امروزه با پيشرفت علوم و وجود كامپيوتر بتوانندآيات و كلمات تكرارى را بدست آورند ولى كشف علت تكرار و اقامۀ برهان بر آن كارى است كه هر كس توان انجام آن را ندارد.
با توجه به ويژگيهاى كتاب،مطالب آن مى‌تواند در بحث زبان شناسى قرآن و نيز تفسير قرآن به قرآن مورد استفاده قرآن پژوهان و مفسران قرار گيرد.

ويژگى‌ها:

1-در برخى از موارد علت تكرار عامل همراه با حذف عطف را توضيح مى‌دهد مانند:«آمنا بالله و باليوم الآخر» كه در آن حرف«باء»تكرار شده است
2-در ذكر متشابهات چنانچه در يكى حرف نفى«لا»و ديگرى «لن»باشد علت آنرا بيان كرده است.
3-در ذكر متشابهات سعى مى‌كند تمام آياتى كه با آيه مورد بحث ارتباط دارد متذكر شود و ارتباط آنها را توضيح دهد.
4-در توضيح دو آيۀ متشابه چنانچه الفاظ يكى نسبت به ديگرى تقدّم و تأخر داشته باشد علت آن را بيان نموده
و رابطۀ آن را با اعجاز قرآن ذكر مى‌كند.مانند آيه شريفه: قل ان الهدى هدى اللّهو آيه:ان هدى اللّه هو الهدى
5-در برخى از آيات مشابه كه قسمت اول آن يكى است ولى قسمت پايانى آن در موارد مختلف،متفاوت مى‌باشد علت آن را بيان مى‌كند مانند:«و من لم يحكم بما انزل الله»كه سه مرتبه در قرآن تكرار شده ولى در هر آيه پايان آن متفاوت است گاهى با جملۀ«فاولئك هم الكافرون»و گاهى«فاولئك هم الظالمون» و گاهى«فاولئك هم الفاسقون»آمده است.
6-در برخى از آيات مشابه كه در يكى از آنها يك كلمه كمتر از ديگرى دارد علت آن را بيان كرده است مانند:قل سيروا فى الارض و در آيۀ ديگر مى‌گويد:سيروا فى الارض
7-در سورۀ اعراف-داستان سجدۀ ابليس را مطرح نموده آيات متشابه آن را در سوره‌هايى همچون«حجر»-«ص»ذكر نموده علت تكرار آن را با توجه به آيات ديگر توضيح مى‌دهد.
8-در برخى از آيات مشابه اختلاف واژه را مورد بررسى قرار داده و علت آنرا بيان نموده است مانند:«و طهّر بيتى للطائفين و القائمين»در سوره حج و«طهّرا بيتى للطائفين و العاكفين»در سوره بقره

ساختار كتاب:

با توجه به اينكه كتاب پيرامون بررسى آيات متشابه(مشابه) قرآن مى‌باشد و مؤلف اين روش را در تمام آيات قرآن مورد بررسى قرار داده است لذا مطالب كتاب از طرف ايشان فصل‌بندى نشده است و بررسى آيات به ترتيب سوره‌هاى قرآن(بر حسب ترتيب مصحف عثمانى)از سورۀ حمد شروع و به سورۀ ناس خاتمه پيدا كرده است.
مثلا در سورۀ حمد 3 مورد تكرار ذكر نموده كه عبارتند از: الرحمن الرحيم اياك نعبد و اياك نستعين-(بتكرار اياك) صراط الذين انعمت عليهم-كه عليهم دو مرتبه تكرار شده است

 

جهت دانلود و مشاهده کتاب کلیک کنید

حقوق مولفان و ناشران

ﻣﺎ ﺑﻪ ﻫﯿﭻ ﻭﺟﻪ ﺑﺮ ﺁﻥ ﻧﯿﺴﺘﯿﻢ ﺗﺎ ﺣﻘﻮﻕ مادي و ﻣﻌﻨﻮﯼ ﻣﻮﻟﻔﺎﻥ ﻭ ﻧﺎﺷﺮﺍﻥ ﺁﺛﺎﺭ ﺭﺍ ﻧﺎﺩﯾﺪﻩ ﺑﮕﯿﺮﯾﻢ ﻭ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺭﻭ ﺣﺪﺍﮐﺜﺮ ﺗﻮﺍﻧﻤﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍﯾﻢ ﺗﺎ ﺑﺘﻮﺍﻧﯿﻢ ﺭﺿﺎﯾﺖ ﺁﻧﺎﻥ ﺭﺍ ﺟﻠﺐ ﮐﻨﯿﻢ و تا كنون موفق به اخذ بيش از 15000 مجوز از مولفين و ناشرين بوده ايم، اکنون اعلام میداریم ﺩﺭ ﺻﻮﺭﺕ ﻋﺪﻡ ﺭﺿﺎﯾﺖ ﻣﻮﻟﻒ ﻭ ﯾﺎ ﻧﺎﺷﺮ با اعلام به ما، (بصورت کتبی) ﺁﻥ ﮐﺘﺎﺏ ﺍﺯ ﺩﺳﺘﺮﺱ ﺧﺎﺭﺝ ﻣﯽ ﮔﺮﺩﺩ.

 

شبکه های اجتماعی بازار کتاب

×

برای استفاده کاربردی تر از سایت ، اپلیکیشن بازار کتاب قائمیه را دانلود نمایید.

با کلیک بر روی این لینک عضو کانال تلگرام ما شوید.